مترجم: mahdijg@gmail.com
به من گوش بده، لطفاً
تو مانند من هستی. یک مخلوق اندیشمندی
یک انسان خردمند
زندگی، این معجزه عالم وجود
حدود چهار میلیارد سال قبل پدیدار شد
در حالی که ما انسانها دویست هزار سال قبل بوجود آمدیم
با این حال موفق شده ایم تعادلی را به هم بزنیم
که برای زندگی بر روی زمین بسیار ضروری است
به این داستان شگفت آور که متعلق به خود توست، خوب گوش بده
و ببین با آن چه خواهی کرد
اینها نمونه های کوچکی از منابع ما هستند
در ابتدا، سیاره ما چیزی بیش از یک مجموعه کاملاً بی نظم از آتش نبود
که پس از شکل گیری ستاره خود، خورشید شکل گرفته بود
ابری بود از ذرات غبار به هم چسبیده
شبیه به بسیاری خوشه های مشابه در عالم
و اینجا بود که معجزه زندگی اتفاق افتاد
و امروز، زندگی، زندگی ما
تنها حلقه ای از یک زنجیره ی موجودات زنده ی بی شمار است
و حلقه های این زنجیره بر روی زمین حدود چهار میلیارد سال بدنبال همدیگر آمده اند
و حتی امروز، آتشفشانهای جدید در حال پیکرتراشی چشم اندازهای سرزمین ما هستند
و به ما یادآوری می کنند که زمین ما در زمان تولد خویش چگونه بوده است
سنگ گداخته از اعماق زمین خروشان بیرون می زند
جامد می شود، شکاف می خورد
تاول زده و یا به صورت یک پوسته نازک پخش می شود
قبل از آنکه کاملاً به حالت سکون قرار گیرد
این حلقه های دود که از اعماق زمین پیج و تاب خورده و بیرون می آیند
وجود اتمسفر ابتدایی زمین را تصدیق می کنند
اتمسفری خالی از اکسیژن
اتمسفری متراکم و مملو از بخار آب
و مملو از گازکربنیک
یک تنور آتشین
اما زمین آینده ای استثنایی داشت آینده ای که آب برایش رقم زده بود
در فاصله مشخصی از خورشید (نه خیلی دور و نه خیلی نزدیک)
زمین قادر بود که آب را به صورت مایع در خود نگه دارد
بخار آب، متراکم شده و به صورت بارانهای متوالی و سیل آسا در آمد
و رودها پدیدار گشتند
رودها به سطح کره زمین شکل دادند
همدیگر را قطع کردند
شیارها و دره ها را شخم زدند
و به سوی پست ترین مکانها بر روی کره زمین حرکت کردند تا اقیانوسها را تشکیل دهند
رودها مواد معدنی را از سنگها گرفتند
و رفته رفته آب شیرین اقیانوسها
با نمک بدست آمده، سنگین شد
آب که یک مایع حیاتی است
این پهنه های عقیم و نابارور را سیراب کرد
مسیرهایی که آب پیموده است مانند رگهای بدن یک موجود زنده
شاخه های یک درخت و آوندهای یک گیاه است که زمین را بهوش آورده و احیا می کند
حدود چهار میلیارد سال بعد
جایی بر روی کره زمین هست که در آن می توان این آثار هنری را یافت
آثاری که از خاکستر آتشفشانها و مخلوط آنها با آب حاصله از کوههای یخ ایسلند حاصل شده است
آنها آنجا هستند آب و ماده سخت
مایع و جامد
جسم سخت و جسم نرم مخلوط شده اند. اتحادی ناگسستنی که تمامی اشکال زندگی بر روی سیاره ما در آن سهیم اند
مواد معدنی و فلزها حتی از خود زمین سابقه بیشتری دارند
آنها باعث شگفتی و مسحور کننده اند
چرا که باعث رنگ آمیزی زمین هستند
رنگ قرمز از آهن و رنگ سیاه از کربن
آبی از مس و زرد از گوگرد
ما از کجا آمده ایم؟
اولین جرقه زندگی در کجا زده شد؟
از مدت زمانی بسیار طولانی و نامشخص
اشکال ابتدایی زندگی هنوز در چشمه های آب گرم زمین وجود دارند
و زمین به آنها رنگ داده است
آنها "آرکیوباکتری" نامگذاری شده اند
آنها همگی از گرمای کره زمین تغذیه می کنند
همه به غیر از آنچه "سایونوباکتری" یا جلبک سبز-آبی نامگذاری شده
آنها به تنهایی این ظرفیت را دارند که انرژی خود را از خورشید دریافت کنند
آنها اجداد حیاتی تمامی گونه های گیاهی دیروز و امروزند
این باکتریهای بسیار کوچک
و میلیاردها اولاد آنها
سرنوشت سیاره ما را تغییر دادند
آنها باعث دگرگونی اتمسفر زمین شدند
برای کربن چه اتفاقی افتاده که حال و روز خوبی ندارد؟
او اینجاست در پوسته زمین محبوس شده است
می توانیم این قسمت از تاریخ کره زمین را
بر روی دیوارهای دره بزرگ ایالت کولورادو از نزدیک ببینیم
این دیوارها حدود دو میلیارد سال از تاریخچه زمین را حکایت می کنند
روزی روزگاری، این دره بزرگ دریایی بود که موجودات ذره بینی در آن سکونت داشتند
این موجودات با کمک کربن موجود در اتمسفر رشد کردند
و در اقیانوس ته نشین شدند
هنگامی که مردند، به صورت لایه هایی ته نشین شده
و در بستر دریا روی هم جمع شد
این لایه ها محصول میلیاردها میلیارد پوسته روی هم انباشه شده است
به کمک این موجودات، کربن از اتمسفر خالی شد
و دیگر موجودات زنده توانستند پرورش بیابند
و این زندگی بود که اتمسفر را دگرگون ساخت
زندگی گیاهی نتیجه ی انرژی خورشیدی است
که گیاه را قادر ساخته تا مولکولهای آب را از هم جدا سازد
و اکسیژن را برای خود بردارد
و هوا آکنده از اکسیژن گشت
چرخه آب زمین یک فرایند نوسازی ثابت و پایدار است
آبشارها، بخار آب
ابرها، باران، چشمه ها
رودها، دریاها، اقیانوسها و کوههای یخ
این چرخه هیچگاه قطع نخواهد شد
مقدار آب موجود بر روی زمین، در همه زمانها یکسان است
تمامی گونه های زنده که پی در پی بر روی زمین بوده اند از همین آب نوشیده اند
ماده شگفت انگیزی که آب نامیده شده است
یکی از ناپایدارترین ماده ها
شکل مایع به خود می گیرد مانند آبهای جاری
شکل گاز بخود می گیرد مانند بخار آب
و شکل جامد دارد مانند یخ
در سیبری، سطوح یخ زده دریاچه ها در زمستان
در بردارنده شمه ای از قدرتی است که آب هنگامی که یخ می زند از خود نشان می دهد
یخ سبک تر از آب است و در آب شناور می شود
بجای آنکه به ته آب فرو رود
و به این ترتیب لایه ای محافظتی را در برابر سرما ایجاد می کند
تا زندگی در زیر آن ادامه یابد
موتور زندگی، کاملاً به هم پیوسته است
همه چیز به هم مربوط اند
هیچ چیز بی نیاز از چیزهای دیگر نیست
آب و هوا دو جزء تفکیک ناپذیرند
که برای زندگی و مخصوصاً زندگی ما بر روی کره زمین متحد شده اند
بنابراین، ابرهای بر روی اقیانوسها تشکیل شده و بر روی مناطق وسیعی از زمین باران می بارند
و رودهای این مناطق وسیع آب را به اقیانوس بر می گردانند
مشارکت، همه چیز است
مناطق سرسبزی که از لابلای ابرها دیده می شوند منبع اکسیژن در هوا هستند
هفتاد درصد این گاز که ریه های ما بدون آن نمی تواند زنده بماند
از جلبک هایی است که سطوح اقیانوسها را رنگ آمیزی نموده اند
زمین ما بر یک تعادل استوار است
که در آن هر مخلوقی نقشی را بازی می کند
و وجودش به وجود مخلوق دیگر وابسته است
یک هماهنگی لطیف و دقیق که براحتی متلاشی شده است
مرجانها نتیجه هم زیستی جلبکها و لایه های رسوبی اند
ساحل مرجانی بزرگ کمی دورتر از ساحل استرالیا
به پهنای بیش از 350 هزار کیلومتر مربع است
و منزلگاه 1500 گونه ماهی
و 4000 نوع جانوران نرم تن
و 400 گونه مرجان است
تعادل هر اقیانوسی به این مرجانها وابسته است
کره زمین میلیاردها سال را گذرانده است
بیش از چهار میلیارد سال طول کشیده تا درختان را بوجود بیاورد
در شبکه ی گونه های زنده
درختان در رأس شبکه قرار دارند
آنها تندیسی از یک موجود زنده تمام عیارند
درختان جاذبه زمین را به مبارزه می طلبند
آنها تنها عناصر طبیعی هستند که همیشه به سوی آسمانها حرکت می کنند
آنها بدون هیچ عجله ای به سمت خورشید رشد می کنند خورشیدی که شاخ و برگ آنها را تغذیه می کند
آنها قدرت جذب انرژی خورشید را
از جلبکهای سبز-آبی کوچک به ارث برده اند
آنها این انرژی را ذخیره کرده و از آن تغذیه می کنند
آن را به چوب و برگ تبدیل می کنند
که بعداً به مخلوطی از آب
مواد معدنی، سبزی و موادی که برای زندگی لازم است تجزیه می شوند
و بدین ترتیب، رفته رفته
خاک که برای زندگی بسیار ضروری است بوجود می آید
خاکها کارخانه ی تولید انواع گوناگون زندگی اند
در آنها دنیایی از فعالیت بی پایان
تغذیه، حفاری ، هوادهی و تغییر شکل موجودات ذره بینی انجام می گیرد
آنها گیاخاک را می سازند لایه ای که تمام زندگی روی عرصه زمین به آن مرتبط است
ما درباره زندگی بر روی زمین چه می دانیم؟
چند گونه از موجودات را می شناسیم؟
یک دهم از آنها را؟ یک صدم از آنها را؟
درباره پیوندهایی که آنها را با هم مرتبط می کند چه می دانیم؟
زمین یک معجزه است
زندگی هنوز به صورت یک راز باقیمانده است
خانواده هایی از جانوران
از اتحاد آداب و رسومی که امروزه به جای مانده شکل گرفته اند
بعضی از آنها با محل چرای خود سازگار شده اند
و چراگاه نیز با آنها سازگار شده است
و هر دو منفعت برده اند
حیوان، گرسنگی خود را فرو می نشاند و درخت، می تواند دوباره شکوفا شود
در ماجرای بزرگ زندگی بر روی زمین
هر گونه جاندار یک نقش برای بازی کردن دارد
هر گونه جاندار مکان خاص خودش را دارد
هیچ جانداری بیهوده و یا مضر نیست
همه گونه ها با هم متعادل شده اند
و اینجاست که تو
مخلوق اندیشمند، انسان خردمند
وارد این داستان می شوی
تو از یک میراث
چهار میلیارد ساله شگفت آور که زمین به تو واگذار کرده است، استفاده می کنی
تو تنها 200.000 سال عمر کرده ای
اما چهره دنیا را تغییر داده ای
تو با وجود آنکه بسیار آسیب پذیری
همه قلمروهای جانوران را ملک شخصی خود کرده ای
و وجب به وجب قلمرو موجودات دیگر را تصرف کرده ای
آنچنانکه هیچ موجود دیگری نمی تواند
پس از 180.000 سال چادرنشینی
انسانها در مکانهایی که آب و هوای ملایم تری داشت ساکن شدند
آنها دیگر برای زنده ماندن وابسته به شکار نبودند
آنها تصمیم گرفتند در محیط هایی در کنار آب زندگی کنند
محیطی که سرشار از ماهی ها بازی ها و گیاهان وحشی است
و آنجا جایی است که زمین، آب و زندگی با هم آمیخته اند
نبوغ انسان به او آموخت که "قایق" را بسازد
اختراعی که افق های جدیدی بروی انسان روشن ساخت
و انسان را تبدیل به انسان دریانورد نمود
حتی همین امروز اکثر نژاد بشر
بر سواحل سرزمین ها
و یا محل های پر رود و پر برکه زندگی می کنند
اولین شهرهای کوچک کمتر از 600 سال قبل پدید آمدند
و این جهشی قابل توجه در تاریخ بشریت بود
چرا زندگی در شهر؟ چرا که شهرها، به آنها اجازه می دادند که از خود بهتر و راحت تر دفاع کنند
و انسانها ، موجوداتی اجتماعی شدند
موجوداتی که همدیگر را ملاقات کرده و علم و دانش و مهارت و حرفه خود را با هم تقسیم کردند
و تشابهات و تفاوتهای خود را با هم در آمیختند
و در یک کلمه، "متمدن" شدند
اما تنها انرژی در دسترس آنها انرژی ای بود که طبیعت به آنها داده بود
و همچنین انرژی ای که از بدن آنها بدست می آمد
و این داستان نوع بشر برای صدها سال بود
و هنوز هم یک چهارم انسانها
یعنی بیش از یک و نیم میلیارد انسان
در مقایسه با ملتهای ثروتمند، اینچنین زندگی می کنند
یعنی آنچه را از زمین مال خود می کنند که به آن نیاز واقعی داشته باشند
برای سالهای سال، نسبت و رابطه بین انسانها و کره زمین
رابطه ای متعادل بود
برای سالهای سال، اقتصاد پیمان و وصلتی مساوی و طبیعی به نظر می آمد
اما امید به زندگی، کم بود و کار زیاد، عمر انسان را کوتاه می نمود
عوامل نامعلوم و عدم اطمینان به طبیعت برای زندگی روزانه ناگوار و سنگین می نمود
کسی به تحصیلات، آنچنان که باید برتری نمی داد
بچه ها، تنها دارایی خانواده بودند
و هر جفت دست اضافه ای که می توانست کار کند
در امرار معاش خانواده نقش مؤثری داشت
زمین، مردم را تغذیه می کرد آنها را می پوشاند
و نیازهای روزانه آنان را برآورده می ساخت
همه چیز از زمین حاصل می شد
شهرهای کوچک، طبیعت انسان را بمانند سرنوشتش دگرگون کردند
انسان کشاورز، تبدیل به کارگر، بازرگان و یا دستفروش شد
آنچه که زمین به انسان کشاورز می داد، ساکنین شهر می خریدند، می فروختند و یا مبادله می کردند
کالاها دست بدست شده
و بهمراه آنها ایده ها نیز جابجا می شدند
نبوغ بشریت، همیشه از ضعف خود آگاه بوده است
انسانها سعی نموده اند مرز و قلمرو خود را گسترش دهند
اما محدودیت های خود را می دانستند
انرژی فیزیکی و نیروی بدنی که طبیعت به آنها نداده بود
در حیواناتی اهلی پیدا شد حیواناتی که انسان رام کرده بود تا به خدمت خود بگیرد
اما شما چگونه می توانید با شکم خالی دنیا را فتح کنید؟
ابتکاری به نام کشاورزی
آینده حیوانات وحشی ای را که بدنبال غذا بودند و نوع بشر نامیده می شدند
تغییر داد
کشاورزی، تاریخ این نوع بشر را به اتمام رساند
کشاورزی، اولین انقلاب بزرگ انسانها بود
شاید حدود 8000 تا 10.000 سال قبل
گسترش کشاورزی ارتباطات انسان را با طبیعت تغییر داد
و به مسائل نامعلومی که در شکار و جمع آوری غذا بود پایان داد
کشاورزی باعث شد اولین بار برای انسان کالایی مازاد نیاز او بدست آید
و همین امر باعث تولد شهرها و تمدن ها گشت
برای کشاورزی انسانها
آنها انرژی گونه هایی از جانوران و گیاهان
که در نهایت باعث منفعت انسانها می شدند را استخراج نمودند
آنچه در حافظه هزاران ساله زمین بود برای غذا دستمالی شده و رفته رفته محو شد
انسانها یاد گرفتند که با گندم سازگار شوند و گندم خمیرمایه زندگی آنان شد
زندگی با خاکهای متنوع و آب و هوای متنوع
آنها یاد گرفتند که محصول خود را افزایش داده و تنوع آن را چند برابر کنند
مانند تمامی موجودات روی کره زمین
اولین اصل روزانه برای تمامی انسانها
تغذیه خود و خانواده است
هنگامی که خاک کمتر حاصلخیز است و آب، رفته رفته کمیاب می شود
انسانها به شدت تلاش می کنند تا چند هکتار زمین خالی را
از کار و تلاش خود بهره مند سازند
انسانها، زمین را با شکیبایی و از خود گذشتگی آنچنان که زمین می طلبد شکل می دهند
با تشریفات فداکارانه ای که بارها و بارها انجام می شود
کشاورزی همچنان متداول ترین شغل در دنیاست
نیمی از نوع بشر همچنان به زراعت مشغولند
و سه چهارم آنها این شغل را با دست انجام می دهند
کشاورزی مانند سنتی است که از نسلی به نسل دیگر به ارث می رسد
و انسان این سنت را با مشقت، کار زیاد و زحمت فراوان به انجام می رساند
چرا که برای انسان، کشاورزی شرط لازم برای بقا و زنده ماندن است
اما پس از مدت زمان طولانی که انسان بر نیروی بازوی خود تکیه داشت
راهی پیدا کرد تا انرژی ای را انتخاب کند که در اعماق زمین دفن شده است
این شعله ها نیز از گیاهان حاصل می شوند
بسته ای از نور خورشید
انرژی خالص - انرژی خورشید
انرژی ای که میلیونها سال پیش توسط میلیونها گیاه گرفته شده
گیاهانی که صدها میلیون سال قبل می زیسته اند
این انرژی از زغال سنگ است از گاز است
و بالاتر از همه این انرژی از نفت است
و این بسته نور خورشید انسانها را از کار و زحمت بر روی زمینها رها ساخت
نفت، دوره ای را برای انسان آغاز نمود که انسان دیگر مشکلی به نام زمان کم نداشت
بوسیله نفت، بعضی از ما به راحتی بی نظیری دست پیدا کردیم
و تنها در پنجاه سال و در یک زندگی یک نفره
در زمین چنان تغییری بوجود آمد
که در طول تمام نسلهای قبل انسان بوجود نیامده بود
سریعتر و هر چه سریعتر
در طول 60 سال گذشته جمعیت کره زمین حدود سه برابر شد
و بیش از دو میلیارد نفر به شهرها نقل مکان کردند
سریعتر و هرچه سریعتر
شهر شنزن در کشور چین اکنون با صدها آسمانخراش و میلیونها شهرنشین
شهری است که چهل سال پیش تنها یک دهکده ماهگیری بوده است
سریعتر و هرچه سریعتر
در شهر شانگهای سه هزار برج و آسمانخراش
تنها در طول 20 سال ساخته شده است
و صدها برج و آسمانخراش نیمه تمام و در دست ساخت است
امروز، بیش از نیمی از جمعیت هفت میلیارد نفره دنیا در شهرها زندگی می کنند
نیویورک اولین کلان شهر دنیا
نماد استثمار و بهره کشی از انرژی است
انرژی ای که زمین به نبوغ بشریت عرضه داشته است
نیروی انسانی میلیونها مهاجر
انرژی زغال سنگ
و قدرت افسارگسیخته نفت
نیروی برق منجر به اختراع بالابرها شد
و بالابر ساخت آسمانخراشها را در پی داشت
شهر نیویورک از نظر اقتصاد در مقام شانزدهم در دنیا قرار دارد
امریکا، اولین کشوری بود که قدرت انقلابی و شگفت انگیز
طلای سیاه را کشف، بهره برداری و مهار نمود
به کمک نفت
کشور کشاورزها تبدیل به کشور صنعتگران کشاورزی شد
ماشینها جای آدمها را گرفتند
انرژی یک لیتر از نفت برابر با انرژی
یکصد جفت دست انسان در 24 ساعت است
اما در تمام دنیا تنها سه درصد کشاورزان از تراکتور استفاده می کنند
و با اینحال خروجی این سه درصد بر سیاره زمین چیره گشته است
در ایالات متحده تنها سه میلیون کشاورز باقی مانده اند
و این کشاورزان، گندم کافی را برای دو میلیارد انسان تولید می کنند
اما بیشتر این گندمها برای تغذیه انسان به کار نمی رود
اینجا، و در تمام کشورهای صنعتی
گندم تبدیل به خوراک دام و یا سوختهای گیاهی می شود
این بسته انرژی خورشیدی
هرگونه توهمی از خشکی زمینهای زراعی را دور می کند
هیچ چشمه ای نمی تواند از آنچه کشاورز به آن نیاز دارد بگریزد
و همین مسئله، هفتاد درصد از مصرف آب انسان را تشکیل می دهد
در طبیعت همه چیز با هم مرتبط است
گسترش زمینهای زراعی و کشاورزی تک محصولی
باعث ازدیاد انگل هاست
آفت کش ها، هدیه دیگری که انقلاب پتروشیمی به انسان داده است
این انگلها را بکلی نابود می کنند
برداشت محصول به صورت غلط و قحطی جزء خاطرات دوردست انسان گشته است
بزرگترین دردسر کنونی این است که
اکنون باید با مازاد محصول بوجود آمده از کشاورزی مدرن چه کرد؟
اما آفت کش های سمی که در هوا
خاک، گیاهان، حیوانات، رودها و اقیانوسها وارد می شوند
این آفت کش ها همانگونه که به مغز سلولها نفوذ می کنند
به سلولهای بنیادین که باعث بوجود آمدن تمامی گونه های موجودات زنده اند نیز نفوذ می کنند
آیا این آفت کش ها برای انسانهایی که بدلیل گرسنگی آن را منتشر می کنند مضر است؟
این کشاورزان با لباسهای محافظ زرد رنگ
فکر نسبتاً خوبی کرده اند
کشاورزی نوین، وابستگی به خاک و فصول سال را از میان برداشته است
کودهای شیمیایی باعث نتایج بی نظیر
در قسمتهایی از زمین شده اند که تا کنون مورد توجه نبوده است
گیاهانی که با خاکها و شرایط آب و هوایی جدید سازگار شده اند
و این امر باعث گسترش پربارترین گونه های گیاهی و بهترین آنها از لحاظ حمل و نقل شده است
و بدین ترتیب، در قرن اخیر
سه چهارم از گونه های گیاهی که صدها سال توسط کشاورزان پرورش داده شده بود
کاملاً نابود شد
تا جایی که چشم کار می کند کودهای شیمیایی در زیر و سقفهای پلاستیکی بر رو
گلخانه های شهر آلمرا در اسپانیا
زمینهای کشت سبزی اروپا هستند
شهری با گیاهان یکدست و یک اندازه
که هر روز انتظار صدها کامیون را می کشد
تا این گیاهان را به سوپرمارکت های اروپایی برسانند
هرچه یک کشور توسعه پیدا می کند
ساکنان آن کشور باید گوشت بیشتری مصرف کنند
چگونه نیازهای در حال ازدیاد در دنیا
بدون توجه به پرورشگاه های دام اردوگاه-مانند می تواند براورده شود
سریعتر و هر چه سریعتر
بکمک چارپایانی که در طول زندگی هرگز علفزاری نمی بینند
تولید گوشت سریع به یک امر عادی و روزمره تبدیل شده است
در این قطعات پهناور که با میلیونها دام لگدمال می شود
چیز کمی پرورش نمی یابد
دسته های کامیون از هر گوشه کشور
دهها تن گندم، یونجه
و حبوبات پروتئینی شده را به اینجا می آورند که در نهایت دهها تن گوشت حاصل خواهد شد
و نتیجه آن است که یکصد لیتر آب
برای تولید یک کیلوگرم سیب زمینی
چهارصد لیتر برای یک کیلو برنج
و سیزده هزار لیتر برای یک کیلو گوشت گاو مصرف می شود
و اینها سوای خاکی است که حریصانه برای فرایند تولید و حمل و نقل بلعیده می شود
کشاورزی ما اکنون با قدرت نفت اداره می شود
این کشاورزی، می تواند دو برابر انسانهای زمین را غذا بدهد
اما تنوع و گوناگونی را فدای استانداردسازی نموده است
این کشاورزی برای بسیاری از ما راحتی ای را آورده که شاید تنها در خواب و رویا می توانستیم ببینیم
اما همین کشاورزی زندگی ما را کاملاً وابسته به نفت نموده است
اکنون زمان، بگونه ای دیگر سنجیده می شود
ساعت جهان ما، اکنون با هر تپش
این ماشینهای خستگی ناپذیر
که بسته انرژی خورشید را استخراج می کنند کار می کند
نظم این ماشینها باعث قوت قلب ماست
کوچکترین وقفه ای در کار این ماشینها ما را به ورطه بی نظمی می اندازد
این زمانسنجها، کانون توجه تمامی سیاره زمین هستند
زمانسنجهایی که در زندگی ما خوف و رجا ایجاد کرده اند
امیدها و اوهامی که همزمان با نیازهای ما بیشتر و بیشتر می شوند
نیازها و امیال سیرنشدنی و زیاد شونده ما
ما آگاهیم که نفت ارزان به زودی تمام خواهد شد
اما نمی خواهیم آنرا باور کنیم
برای بسیاری از ما، نهایت آرزوی یک انسان در یک نام افسانه ای مجسم می شود
لس آنجلس
در این شهر که از هر طرف 100 کیلومتر کشیده شده
تعداد ماشینها، تقریباً با تعداد ساکنین شهر برابر است
در اینجا، انرژی خورشید (نفت) هر شب یک نمایش خارق العاده اجرا می کند
و روزها، تنها انعکاس کمرنگی از شبها به نظر می آیند
شبهایی که شهرها را به یک آسمان پرستاره تبدیل می کنند
سریعتر و هر چه سریعتر
فاصله ها دیگر با مقیاس مایل اندازه گیری نمی شوند بلکه با مقیاس دقیقه سنجیده می شوند
وقتی هر خانه مانند یک قلعه باشد ماشینها نیز حومه شهر را
به یک مکان با فاصله از مراکز پر اختناق شهرها و خانه هایی که
پشت سرهم ردیف شده و در خیابانهای بن بست دورهم جمع شده اند تبدیل می کند
الگوی چند کشور موفق
که تبدیل به آرزوی دیگر کشورها شده
و رسانه ها در سراسر دنیا آنرا توصیه می کنند
حتی اینجا در پکن
این الگو، شبیه سازی، کپی برداری و بازتولید شده است
و این خانه های قالب بندی شده را درست کرده و بتکده ها و ساختمانهای سنتی را از نقشه شهرها بیرون برده اند
اتوموبیل، نماد راحتی و پیشرفت شده است
اگر همه جوامع چنین مدلی را دنبال می کردند
اکنون در سیاره زمین 900 میلیون اتوموبیل وجود نداشت
بلکه 5 میلیارد اتوموبیل وجود داشت
سریعتر و هر چه سریعتر
هرچه جهان بیشتر گسترش می یابد نیازش به انرژی بزرگتر می شود
در هر گوشه ای از سیاره، ماشینها زمین را حفاری می کنند، می تراشند و می درند
مواد با ارزشی از زمین را که از زمان خلقت در اعماق خود دفن کرده است
مواد معدنی
در 20 سال آینده بیش از آنچه در تمام تاریخ کره زمین
مواد معدنی استخراج شده، استخراج خواهد شد
و به دلیل آنکه قدرت در دنیا حرف اول را می زند
هشتاد درصد این مواد معدنی
تنها توسط 20 درصد جمعیت کره زمین مصرف می شود
و قبل از آنکه این قرن به پایان برسد
به دلیل استخراج بیش از اندازه، تمامی ذخایر معدنی در کل سیاره به پایان خواهد رسید
سریعتر و هر چه سریعتر
کارخانجات کشتی سازی، مخازن نفتی
کشتی های نفت کش و تانکرهای حمل گاز را خواهند ساخت
تا نیاز کارخانجات تولید صنعتی جهان را براورده سازند
بیشترین کالاهای مصرفی هزاران کیلومتر را می پیمایند
تا از کشور تولیدکننده به کشور مصرف کننده برسند
از سال 1950 حجم تجارت بین المللی
بیش از 20 برابر شده است
و 90 درصد این معاملات، توسط کشتی انجام می شود
تعداد 500 میلیون کانتینر هر سال
به مراکز اصلی مصرف در دنیا منتقل می شوند
مراکزی مانند دوبی
دوبی، یکی از بزرگترین مکانهای ساخت و ساز در دنیاست
شهری که در آن، غیرممکن ممکن شده است
برای مثال، ساختن جزایر مصنوعی در دریا
دوبی، منابع طبیعی اندکی دارد
اما با پولی که از نفت بدست آورده، می تواند میلیونها تن مواد و انسان را از تمام نقاط کره زمین
به این شهر بکشاند
دوبی می تواند جنگلهایی از آسمانخراشها را که هرکدام از دیگری بلندتر است بسازد
و یا حتی می تواند در وسط بیابان سالن سرپوشیده اسکی بنا کند
دوبی، هیچ زمین زراعی ای ندارد اما می تواند غذا وارد کند
دوبی هیچ آب آشامیدنی ای ندارد
اما می تواند مقادیر بی شمار انرژی را صرف کند
تا آب دریا را نمک زدایی کرده و بلندترین آسمانخراشها را در دنیا بسازد
دوبی، از نور خورشید به مقدار فراوان برخوردار است اما هیچ باطری خورشیدی ای ندارد
دوبی، شهر "هرچه بیشتر بهتر" است
شهری که در آن بزرگترین آرزوها محقق می شود
دبی شهری است که الگوی غربی را به حد اعلی رسانده است
شهری که برجهای 800 متری مدرن و متجدد آن
هیچگاه دنیا را از تعجب باز نمی دارد
بیش از اندازه بزرگ است؟ شاید اینگونه باشد
به نظر، دوبی انتخاب خودش را کرده است
تو گویی این شهر مانند دیدبان جدیدی است که تمامی پولهای دنیا را زیر نظر دارد
به نظر می آید، هیچ کجای دنیا بیشتر از دوبی طبیعت را از بین نبرده است
although nothing depends on nature more than Dubai. با آنکه این شهر از همه شهرها به طبیعت وابسته تر است
شهری که صرفاً الگوی کشورهای ثروتمند را دنبال می کند
ما هنوز این حقیقت را نفهمیده ایم که در حال تمام کردن چیزی هستیم که طبیعت برایمان فراهم کرده است
ما از دنیای زیر آب و آنچه سه چهارم سیاره زمین را پوشانده
غیر از آنچه در سطح آب می بینیم چه می دانیم؟
اعماق اقیانوسها هنوز یک راز باقی مانده است
در این اعماق گونه هایی از جانوران زندگی می کنند که هنوز برای ما معما باقی مانده اند
از سال 1950 حجم ماهیگیری به پنج برابر افزایش یافته
یعنی از 18 میلیون تن به 100 میلیون تن در سال رسیده
هزاران کشتی متعلق به کارخانجات در حال خالی کردن اقیانوسها هستند
و سه چهارم میادین ماهیگیری دنیا کاملاً تخلیه شده اند
و یا به ته رسیده و یا در خطر خالی شدن هستند
نسل بیشتر ماهیان بزرگ از زمانی که دیگر برای تولیدمثل زمانی نداشتند
کاملاً منقطع شده و از بین رفته است
ما در حال تخریب چرخه زندگی ای هستیم که سالها پیش آن را به ما عرضه کردند
در سواحل دریاها، نشانه های این به ته رسیدن منابع، به وفور یافت می شود
اولین نشانه: جمعیت پستانداران کم و کمتر می شود
این پستانداران با سکونت مردم در سواحل و آلوده کردن این محلها هر روز آسیب پذیر تر می شوند
آنها اکنون با یک خطر جدید روبرو هستند: قطحی
آنها در جنگ نابرابر با ناوگان ماهگیری صنعتی
دیگر قادر به یافتن غذای کافی برای بچه های خود نیستند
نشانه دوم
مرغان دریایی باید فواصل دورتری را برای یافتن غذا پرواز کنند
و با وضع موجود، تمام ذخایر ماهی دریاها در خطر به اتمام رسیدن هستند
در شهر داکار، ماهیگیری سنتی با تور سالهای سال رواج داشت
اما امروزه، ذخایر ماهی رفته رفته رو به کاهش گذاشته است
ماهی، قوت غالب یک پنجم انسانهای کره زمین است
آیا می توانیم چنین منظره ای را تصور کنیم؟
قایق های بلا استفاده
دریاهایی خالی از هر گونه ماهی
ما فراموش کرده ایم که ذخایرمان اندک است
تعداد 500 میلیون انسان در کره زمین در بیابانها زندگی می کنند
یعنی بیش از جمعیت کل قاره اروپا
آنها ارزش واقعی آب را می دانند
آنها می دانند چطور در مصرف آب مضایقه و صرفه جویی کنند
زندگی آنها در بیابان، وابسته به چاه هایی است که از آبهای مربوط به زمانهای قدیم پر شده است
این آبها از روزهایی که در این بیابانها باران می باریده در زیر زمین جمع شده اند
یعنی حدود 25 هزار سال قبل
این آبها حتی به گیاهان این فرصت را می دهند که در بیابان رشد کرده
و برای مردم محلی غذا فراهم نمایند
شکل دایره ای این اراضی
به دلیل لوله کشی هایی است که از مرکز دایره به این اراضی آبرسانی می کند
اما این کار، هزینه گزافی در پی خواهد داشت
آبهای زیرزمینی، منابعی تجدید ناپذیرند
در عربستان سعودی، رویای کشاورزی صنعتی در بیابانها کمرنگ شده است
اگر این تصویر را مانند نقشه ای در نظر بگیریم
نقاط و دایره های روشن قطعه زمینهای متروک را نشان می دهد
تجهیزات آبیاری هنوز برقرار است
انرژی لازم برای پمپاژ آب نیز مهیاست
اما ذخایر آب زیرزمینی به صورت جدی به ته رسیده است
اسرائیل، بیابان را به زمین زراعی تبدیل کرده است
با آنکه این گلخانه ها به صورت قطره قطره آبیاری می شوند
اما مصرف آب با صادرات بیشتر رو به فزونی نهاده است
رود بزرگ اردن اکنون به صورت یک زمین نیمه خیس در آمده است
آب این رودخانه به سوپرمارکتهای سراسر دنیا
و به صورت بسته های میوه و سبزی جریان پیدا کرده است
سرنوشت شوم رود اردن تنها همین یک چیز نیست
در سراسر کره زمین از هر 10 رود بزرگ، یک رود
برای چندین ماه از سال دیگر به دریا نمی رسد
دریای مرده نامش را از شوری بسیار زیاد خود گرفته است
چنان شوری ای که هر زندگی ای را در آن غیرممکن ساخته است
این دریا، چون دیگر از آب رود اردن بهره ای نمی برد
سطح آبش هر سال بیش از یک متر پایین می آید
و بالتبع، شوری آن نیز در حال افزایش است
تبخیر سطحی آب با توجه به گرما
باعث تشکیل این جزایر رسوبی نمکی می شود
جزایری که زیبا و در عین حال غیرحاصلخیزند
در ایالت رجائستان هند شهر اودایپور، موهبتی است از طرف آب
این شهر از یک سیستم متشکل از سدها و کانالها بوجود آمده
سیستمی که یک دریاچه مصنوعی بوجود آورده است
آیا برای طراحان این شهر، آب آنقدر با ارزش هست
که یکی از کاخهایشان را وقف آن کنند؟
کشور هند جزء اولین کشورهایی است
که از فقدان آب در قرن آینده رنج خواهد برد
آبیاری انبوه جمعیت رو به افزایش را تغذیه نموده است
و در 50 سال گذشته تعداد 21 میلیون چاه حفره شده است
هرچند، غلبه بر خشکسالی نیز یکی از نیازهای آنان است
در بسیاری قسمتهای کشور، مته حفر چاه اکنون باید عمق بیشتری را حفر کند تا به آب برسد
در هند غربی
سی درصد چاههای آب به دلیل بی آبی رها شده است
سفره های آب زیرزمینی در حال خشک شدن کامل هستند
مخازن عظیم آب، بارانهای آب موسمی را جمع می کنند تا مجدداً سفره های آب را پر کنند
در فصول گرم سال، زنهایی از دهکده های محلی این مخازن را با دستان خالی حفر می کنند
هزاران کیلومتر آن سو تر
مقدار 800 تا 1000 لیتر آب
در هر روز توسط هر نفر مصرف می شود
شهر لاس وگاس در بیابان ساخته شده
میلیونها انسان در این شهر زندگی می کنند
و هر ماه هزاران انسان نیز به این شهر اضافه می شوند
ساکنین لاس وگاس جزء بزرگترین مصرف کنندگان آب در سراسر دنیا هستند
شهر پالم اسپرینگز نیز یکی دیگر از شهرهای بیابانی است
شهری با پوشش گیاهی گرمسیری و زمینهای گلف سرسبز
این سراب و امر خیالی تا چه موقع می تواند پیشرفت کند؟
کره زمین نخواهد توانست مقاومت کند
رود کولورادو که آب را به این شهرها می رساند
جزء همان رودهایی است که دیگر به دریا نمی رسد
و از آن بدتر اینکه
جریان آن در سرچشمه ها نیز رو به کاهش است
سطح آب در دریاچه های آبی که در مسیر این رود هستند
در حال پایین آمدن است
دریاچه پاول هفده سال طول می کشد تا به حداکثر ارتفاع خود برسد
سطح این دریاچه اکنون نصف آن است
کمبود آب می تواند بر زندگی حدود 2 میلیارد انسان تا سال 2025
تأثیر بگذارد
اما آب هنوز در مناطقی که توسط انسان غارت نشده، به وفور یافت می شود
تالاب ها
این تالاب ها برای تمامی موجودات زنده کره زمین تعیین کننده اند
آنها شش درصد سطح کره زمین را تشکیل می دهند
باتلاق ها، در واقع اسفنجهایی هستند که جریان آب را تعدیل می کنند
آنها در فصول سرد سال آب را جذب کرده
و در فصول گرم سال آب را آزاد می کنند
آبی که از قله های کوهها جاری می شود
و با خود بذر گیاهان را از مناطق قبلی که در آن جریان داشته حمل می کند
این فرایند موجب تولد چشم اندازهای منحصربفرد می شود
چشم اندازهایی که در آن تنوع گونه های گیاهی بی نظیر است
در زیر این آب آرام کارخانه ای واقعی خوابیده است
که گونه های زنده متنوع و فراوان در آن
صبورانه آب را پالایش کرده و هر آلودگی ای را در خود هضم می کند
باتلاق ها، برای بازسازی و پالایش آب
محیط هایی حیاتی اند
این تالاب ها، که همیشه به آنها به چشم گستره هایی ناسالم نگاه می شود
برای سکونت انسانها نامناسبند
ما انسانها بدلیل فطرت زمین خوارمان
تالاب ها را به چراگاه هایی برای دام خود تبدیل کرده ایم
و یا آنها را به زمینهای کشاورزی یا مسکونی مبدل ساخته ایم
در قرن اخیر، نیمی از تالاب ها خشکیده اند
ما نه از فراوانی آنها مطلعیم و نه از نقش آنها در طبیعت
تمامی موجودات زنده با هم پیوند دارند
آب، هوا، خاک، درختان
جادوی زمین اکنون در برابر چشمان ماست
درختان، آبهای زیرزمینی را به شکل مه سبک به اتمسفر پس می دهند
مه به صورت چتری شکل می گیرد که فشار بارانهای سنگین را کم می کند
و خاک را از خوردگی محافظت می کند
جنگل ها رطوبت لازم برای ادامه زندگی را فراهم می کنند
آنها پدران و مادران باران هستند
جنگل ها کربن را ذخیره می کنند
آنها بیش از تمام اتمسفر در خود کربن دارند
آنها اساس تعادل آب و هوایی اند
تعادلی که همه ما به آن وابسته ایم
درختان، مکانی را برای سکونت سه چهارم از گونه های زیستی کره زمین فراهم می آورند
گونه هایی که تمام زندگی کره زمین را شکل می دهند
هر سال، ما گونه هایی را کشف می کنیم که تا قبل از آن نمی شناخته ایم
حشرات، پرندگان، پستانداران
این جنگلها علاج دردهای ما هستند
موادی که در این گیاهان مخفی شده اند
توسط بدن ما می توانند شناخته شوند
سلولهای ما و سلولهای گیاهان زبان مشترکی دارند
ما همه از یک خانواده ایم
درختان "شاه پسند" جنگلهایی را ساخته اند که به سمت دریا متمایل شده اند
این جنگلها، مانند سواحل مرجانی نقش یک شیرخوارگاه را برای اقیانوسها بازی می کنند
ریشه های این جنگلها، در هم پیچیده و پناهگاهی را برای ماهی ها
و نرم تنان تازه متولد شده فراهم کرده است
درختان شاه پسند، سواحل را از توفانها، امواج جزر و مدی
و فرسایش توسط دریا، حفاظت می کنند
تمامی مردم به این جنگل ها مدیون اند
اما تنها در قرن بیستم نیمی از این جنگلها از بین رفته اند
یکی از دلایل فاجعه پیش آمده
این پرورشگاه های میگو است که بر آبهای فراوان درختان شاه پسند سوار شده است
دستگاه های هواکش، استخرهای پر از آنتی بیوتیک را پر از هوا می کنند
تا میگوها را از خفگی نجات دهند
و درختان شاه پسند را دچار خفگی کنند
از دهه ی 1960 جنگل زدایی با سرعت ثابتی زیاد گشته است
هر ساله، 13 میلیون هکتار از جنگلهای استوایی
یعنی وسعتی به پهنای ایالت ایلینویز
به دود و الوار تبدیل شده و نابود می گردد
بزرگترین جنگل انبوه دنیا جنگل آمازون
تا کنون 20 درصد خود را تخریب شده دیده است
عقب نشینی این جنگل به علت چرای گله های گاو و یا مزارع سویا است
نود و پنج درصد این سویا ها
برای تغذیه چارپایان و مرغ و خروس در اروپا و آسیا استفاده می شود
و بدین ترتیب، یک جنگل به گوشت تبدیل می شود
جنگلها و خاک وقتی سوزانده می شوند
مقدار بسیار زیادی کربن آزاد می کنند
که این کربن، 20 درصد از گازهای گلخانه ای را که سرتاسر کره زمین منتشر شده تشکیل می دهند
جنگل زدایی یکی از دلایل اصلی گرم شدن کره زمین است
صدها گونه گیاهی و جانوری برای همیشه از بین رفته اند
گونه هایی که بدون آنها، یکی از حلقه های زنجیره بلند تکامل گسیخته خواهد شد
و هر گونه اطلاعاتی از اینکه این گونه ها از کجا آمده اند
برای همیشه از بین رفت
تقریباً 20 سال قبل، بورنئو چهارمین جزیره بزرگ دنیا
بطور وسیعی پوشیده از جنگلهای وحشی بود
با این روند جنگل زدایی
این جنگلهای وحشی تا 10 سال دیگر کاملاً از بین خواهند رفت
موجودات زنده وابسته به پیوند آب، هوا زمین و خورشید هستند
در جزیره بورنئو یکی از این حلقه ها منقطع شده است
حلقه ای که بزرگترین مخزن گونه های متنوع موجودات زنده بوده است
این عاقبت نافرجام هنگامی که تصمیم به تولید
روغن خرما گرفته شد، رقم خورد
روغن خرما، بیشترین روغن مصرفی در دنیاست
این روغن نه تنها برای نیاز غذایی ما
بلکه برای مواد آرایشی، مواد شوینده و بالاخص سوخت های جایگزین نیز تولید می شود
تنوع درختان در جنگل، با یک نوع گونه یعنی همان درخت جایگزین شده است
این تک پروری، آسان، پربار و سریع است
برای مردم محلی، موجب اشتغالزایی است
و یک صنعت کشاورزی به حساب می آید
نمونه دیگری از جنگل زدایی بزرگ درخت اکالیپتوس است
درخت اکالیپتوس برای تهیه خمیر کاغذ استفاده می شود
کشت و زرع این درخت در حال رشد است همچنانکه نیاز انسان به کاغذ در 50 سال گذشته 5 برابر شده است
تک پروری درختان در تمامی دنیا در حال انجام است
اما تک پروری، باعث ایجاد جنگل نمی شود
در واقع یک تفاوت عمده وجود دارد
یک جنگل نمی تواند جایگزین یک جنگل دیگر شود
در پای این درختان اکالیپتوس
هیچ چیزی نمی روید چرا که برگهای این درختان لایه ای را شکل می دهند
که برای بیشتر گیاهان حکم سم را دارد
این درختان سریع رشد می کنند اما ذخیره های آب را به ته می رسانند
درختان سویا، درختان خرمای روغن و درختان اکالیپتوس
فرایند جنگل زدایی، ضروری ها را نابود می کند تا غیرضروری ها را تولید کند
اما در جایی دیگر، جنگل زدایی آخرین راه برای زنده ماندن است
زندگی بیش از دو میلیارد انسان
یعنی تقریباً یک سوم جمعیت کره زمین
هنوز وابسته به زغال چوب است
در هائیتی، یکی از فقیرترین کشورهای دنیا
زغال چوب، یکی از مواد مصرفی اصلی مردم است
با آنکه این کشور مروارید دریای کارائیب نامیده می شود
اما مدت زیادی است که دیگر بدون کمک های خارجی قادر به تأمین غذای مردم خود نیست
بر روی تپه های کشور هائیتی تنها دو درصد از کل جنگل ها باقی مانده اند
خاک برهنه و بدون پوشش گیاهی این تپه ها دیگر آب باران را در خود ذخیره نمی کند
بدون هیچ گیاه و هیچ ریشه گیاهی که این خاک را تقویت کند
این خاک هیچگاه مانند قبل نخواهد شد
آب باران این تپه ها را تا دامنه های آنها می شوید تا آنجا که به دریا برسد
فرسودگی خاک، کیفیت آن را به شدت تحت تأثیر قرار داده است
که این امر قابلیت خاک را برای کشاورزی نیز کاهش داده است
در بعضی قسمتهای جزیره ماداگاسکار فرسایش خاک منظره ای تماشایی بوجود آورده است
تمامی کوهپایه ها در بر دارنده شکافهای عمیقی هستند که صدها متر پهنا دارند
پوشش گیاهی، این لایه ی خاک نازک و شکننده را بوجود آورده
فرسایش خاک، لایه نازک خاک گیاهی را
که سالهای سال طول کشیده تا شکل بگیرد، از بین برده است
در اینجا در مورد داستان راپانویی
و ساکنین این جزیره یک نظریه وجود دارد
نظریه ای که فعلا می تواند موجب وقفه افکار ما شود
مردمان جزیره راپانویی در حالی که در منزوی ترین جزیره دنیا می زیستند
منابع خود را استثمار کردند
تا زمانی که دیگر چیزی باقی نماند
تمدن آنها از بین رفت
در این زمینها بلندترین درختان خرما وجود داشته اند
اما اکنون اثری از آنها نیست
مردم راپانویی تمام این درختها را برای الوار قطع کردند و از بین بردند
و آنگاه مجبور بودند با سطح وسیعی از فرسایش خاک روبرو شوند
مردم راپانویی دیگر نمی توانستند به ماهیگیری بروند
دیگر درختی برای ساخت قایق نبود
اما هنوز مردم راپانویی بعنوان با استعدادترین تمدنهای اقیانوس کبیر شناخته می شوند
کشاورزان خلاق، مجسمه سازها دریانوردان استثنایی
آنها در یک وضعیت جمعیت اضافه و منابع رو به کاهش به دام افتاده بودند
آنها آشفتگی اجتماعی، شورشها و خشکسالی و قحطی را تجربه کردند
بسیاری از آنها از بلایای طبیعی جان سالم به در نبردند
معمای بزرگ این جزیره این نیست که چگونه این اتفاقات بزرگ در آنجا اتفاق افتاد
ما این را اکنون می دانیم
معمای واقعی این است که چرا مردم راپانویی در زمانی که باید، عکس العمل لازم را از خود نشان ندادند
این نظریه، تنها یکی از دهها نظریه موجود بود
اما بیشترین ارتباط را با اوضاع امروزی ما داشت
از سال 1950، جمعیت دنیا حدوداً سه برابر شده است
و از سال 1950، ما اساساً بیشترین تغییرات را در جزیره خود، زمین، ایجاد کرده ایم
نسبت به تغییراتی که تا 200 هزار سال قبل انجام شده بود
نیجریه، بزرگترین صادرکننده نفت در آفریقاست
و هنوز 70 درصد جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی می کنند
ثروت در آنجاست، اما ساکنین این کشور، دسترسی به آن ندارند
این وضع در سرتاسر جهان وجود دارد
نیمی از مردم فقیر دنیا در کشورهای دارای منابع غنی زندگی می کنند
ما با این سبک توسعه نمی توانیم به عهد خود در مورد زمین پابند باشیم
در پنجاه سال گذشته شکاف بین طبقه فقیر و غنی
بزرگتر از همیشه شده است
و امروز، نصف ثروت دنیا
در دستان دو درصد از جمعیت است که غنی ترین مردم هستند
آیا چنین ناهمخوانی هایی همیشگی است؟
این دو درصد دلیل اصلی حرکت مردمی هستند
که از بزرگی آنها باید هر چه بهتر آگاه بود
شهر لاگوس در نیجریه در سال 1960 جمعیتی هفتصد هزار نفری داشت
این جمعیت در سال 2025 به 16 میلیون نفر خواهد رسید
لاگوس، یکی از سریع الرشد ترین کلانشهرهای دنیاست
ورود مردم جدید بیشتر توسط کشاورزانی صورت می گیرد
که به دلایل اقتصادی یا آمارگیری
و یا منابع رو به کاهش به این شهرها کشیده شده اند
این اساساً نوع جدیدی از رشد شهرنشینی است
که می گوید زنده ماندن مهم تر از پیشرفت است
هر هفته، بیش از یک میلیون انسان
جمعیت شهر های دنیا را متورم تر می کنند
اکنون از هر شش انسان، یکی در محیط پرمخاطره
نا سالم و با جمعیت مازاد
و بدون دسترسی به نیازهای روزانه زندگی می کند
نیازهایی اعم از آب، بهداشت و نیروی برق
گرسنگی یک بار دیگر در حال گسترش است
و حدود یک میلیارد انسان با آن دست و پنجه نرم می کنند
در سرتاسر کره زمین، هنگامی که ما مشغول حفاری برای منابعی هستیم که بدون این منابع زنده نمی مانیم
فقیرترین مردم در تقلا و دست و پا زدن هستند تا حتی به صورت ضایعات هم که شده زنده بمانند
ما در صحراها دور تر و دور تر می نگریم
در سرزمین هایی که سابقاً فاسد و تباه نشده بود
و در مناطقی که بهره برداری از آنها هر روز سخت تر از روز قبل است
ما الگوی زندگی خود را تغییر نمی دهیم
آیا نفت روزی تمام خواهد شد؟
ما هنوز می توانیم نفت را از ماسه های قیراندود در کانادا استخراج کنیم
بزرگترین کامیونها در دنیا هزاران تن از ماسه را منتقل می کنند
فرایند گرمادهی و جداسازی قیر معدنی
از ماسه، احتیاج به میلیونها متر مکعب آب دارد
این فرایند همچنین نیاز به مقادیر بسیار زیاذی انرژی دارد
آلودگی آن نیز فاجعه آمیز است
ظاهراً اولویت فوری برای انسانها
برداشت هر بسته نور خورشید (هر قطره نفت) است
تانکرهای نفتی ما هر روز بزرگ و بزرگتر می شوند
نیاز ما به انرژی نیز با سرعت ثابتی رو به افزایش است
ما در حال افزایش این رشد هستیم مانند کوره ای بدون ته
که هر چه بیشتر به سوخت نیازمند است
همه این ها مربوط به کربن است
در چند دهه اخیر، کربنی که اتمسفر ما را به یک کوره تبدیل کرده است
و کربنی که طبیعت آن را طی میلیونها سال بدرون خود کشیده
و باعث شد که زندگی در کره زمین ایجاد شود
بطور بسیار گسترده ای دوباره به اتمسفر برگشته است
اتمسفر در حال گرم شدن است
تنها چندین سال قبل حضور یک کشتی در چنین جایی غیرقابل باور بود
حمل و نقل، صنعت جنگل زدایی، کشاورزی
فعالیت های اخیر ما مقادیر بسیار زیادی از دی اکسید کربن را در فضا آزاد نموده است
بدون فهمیدن آن ما ملکول به ملکول
در حال به هم زدن تعادل اقلیمی کره زمین هستیم
تمام چشمها به سوی قطبها می نگرند
جایی که تأثیر گرمای زمین از هر جای دیگر بهتر قابل مشاهده است
گرمای کره زمین خیلی سریع دارد اتفاق می افتد
گذرگاه شمال غربی که قاره های امریکا، اروپا و اسیا را به هم متصل می کند
اکنون از میان قطب در حال باز شدن است
کلاهک یخی قطب شمال در حال ذوب شدن است
تحت تأثیر گرمای کره زمین
کلاهک یخی، 40 درصد از ضخامت خود را در طول 40 سال از دست داده است
مساحت سطح آن در تابستان سال به سال کوچکتر می شود
و با این روند تا سال 2030 کاملاً ناپدید خواهد شد
بعضی از پیش بینی ها سال 2015 را اظهار می کنند
به زودی این آبها در ماههای مختلف تابستان در هر سال، از هر تکه یخی خالی خواهد شد
پرتوهای آفتاب که سابقاً توسط صفحه های یخ، بازتابانیده می شدند
اکنون به درون آب تیره نفوذ کرده آن را گرم می کنند
فرایند گرم شدن، سرعت گرفته است
این یخها، سوابق کره زمین را در خود نگه داشته اند
غلظت دی اکسید کربن
تا صدها هزار سال قبل از این اینچنین زیاد نبود
بشریت، هرگز در اتمسفری اینچنین زندگی نکرده است
آیا استخراج بیش از اندازه ذخایر، زندگی گونه های زنده دیگر را تهدید می کند؟
تغییرات اقلیمی بر این تهدیدات می افزاید
تا سال 2050، یک چهارم از گونه های زنده روی کره زمین
در معرض خطر انقراض قرار دارند
در این مناطق قطبی، تعادل طبیعت اکنون بهم خورده است
در خارج از سواحل گرینلند تعداد بسیار زیادی کوه یخ وجود دارد
در نزدیکی قطب شمال کلاهک یخی، 30 درصد از
مساحت سطح خود را در 30 سال گذشته از دست داده است
اما با این روند گرم شدن سریع گرینلند
آب شیرین کل قاره قطب شمال
به سوی آب شور اقیانوس ها جاری خواهد شد
یخهای گرینلند، 20 درصد آب شیرین کل سیاره زمین را در خود دارند
اگر این یخها ذوب شوند، سطح دریا حدود هفت متر بالا خواهد آمد
اما اینجا هیچ صنعتی وجود ندارد
صفحات یخی گرینلند تحت تأثیر گازهای گلخانه ای هستند
گازهایی که در جای دیگر روی کره زمین منتشر می شود
اکوسیستم ما هیچ حریمی ندارد
هرکجا که باشیم، عملکرد ما بر سرتاسر کره زمین تأثیر خواهد کرد
اتمسفر سیاره ما تمامیتی غیرقابل تقسیم است
سرمایه ای که با هم تقسیم کرده ایم
بر سطح گرینلند رودهایی پدیدار شده اند
کلاهک یخی با سرعتی در حال ذوب شدن است
که حتی بدبین ترین دانشمندان هم، 10 سال قبل آن را پیش بینی نمی کردند
این رودهای از یخ نشأت گرفته، هر چه بیشتر
به هم پیوسته و در زیر لایه های یخی پنهان می شوند
گمان بر این است که آب در اعماق یخها منجمد خواهد شد
اما برعکس آب به زیر یخها جاری می شود
و صفحات یخی را با خود به دریا ها حمل می کند
جایی که این صفحات به تکه های یخ شکسته می شوند
و همانگونه که آب شیرین صفحات گرینلند
بتدریج به آبهای شور اقیانوس ها تراوش می کند
سرزمینهای کم ارتفاع در سرتاسر کره زمین در معرض خطر قرار می گیرند
سطح آب دریاها در حال بالا آمدن است
افزایش آب دریاها به دلیل گرم شدن آن
تنها در قرن بیستم سطح دریاها را 20 سانتی متر بالا آورده است
همه چیز ناپایدار گشته است
برای مثال، سواحل مرجانی به شدت به کوچکترین
تغییر دما در آب، حساسند
سی درصد این سواحل از بین رفته اند
آنها، پیوندی حیاتی در زنجیره گونه های زنده هستند
در اتمسفر، جریانهای اصلی باد در حال تغییر جهت هستند
دوره های گردش باران در حال تغییرند
جغرافیای اقلیم ها تغییر داده شده است
ساکنین جزایر کم ارتفاع برای مثال اینجا در مالدیو
در خط مقدم قرار دارند
آنها به طور فزاینده ای نگرانند
بعضی از آنها، هم اکنون به دنبال سرزمینهای جدید و مهمان نوازند
اگر سطح دریا هر چه سریعتر بالا بیاید
شهرهای اصلی مانند توکیو
پر جمعیت ترین شهر دنیا، چه خواهد کرد؟
هر ساله، پیش بینی های دانشمندان هرچه بیشتر باعث ترس می شود
هفتاد درصد جمعیت دنیا در زمینهای ساحلی و کنار آبها زندگی می کنند
یازده شهر از پانزده شهر بزرگ دنیا بر روی خطوط ساحلی و یا دهانه رودها بنا شده اند
اگر آب همچنان بالا بیاید نمک به سطح آبهای زیرزمین وارد خواهد شد
و انسانهای آن مناطق را از آب آشامیدنی محروم خواهد نمود
پدیده مهاجرت اجتناب ناپذیر است
تنها عدم اطمینان موجود اندازه و مقیاس این مهاجرت هاست
در آفریقا، قله کلیمانجارو غیرقابل شناخت است
هشتاد درصد یخهای این کوه از بین رفته است
در تابستان، دیگر هیچ رودی جاری نمی شود
مردم محلی، تحت تأثیر کمبود آب هستند
حتی در بلندترین قله های دنیا در قلب رشته کوههای هیمالیا
برفهای و یخهای همیشگی، در حال کم شدن هستند
این یخها، نقش حیاتی در چرخه آب دارند
آنها در زمان بارانهای موسمی آب را به صورت یخ به دام انداخته
و در تابستان هنگامی که برفها ذوب می شوند، آب را آزاد می کنند
یخهای رشته کوه هیمالیا منشأ تمامی رودهای بزرگ آسیا هستند
رود هند، رود گنگ رود مکونگ، رود یانگ تسه کیانگ
زندگی دو میلیارد انسان وابسته به این رودهاست تا از آن آب آشامیدنی برداشت کنند
و گیاهان خود را آبیاری کنند همانگونه که در بنگلادش اینچنین می کنند
بر روی دلتای گنگ و براهماپوترا
کشور بنگلادش تحت تأثیر پدیده ای است
که در هیمالیا و همچنین در مورد سطح آب دریاها اتفاق افتاده است
این کشور، یکی از پرجمعیت ترین و فقیرترین کشورهای دنیاست
که هم اکنون تحت تأثیر گرمایش کره زمین است
تأثیر توأمان سیلهایی که هر روز بیشتر می شوند و همچنین طوفانهای سهمگین
باعث از بین رفتن یک سوم زمینهای این کشور شده است
هنگامی که جمعیت، با چنین پدیده مخربی روبرو می شوند
عاقبت نقل مکان کرده و به جایی دیگر کوچ می کنند
کشورهای ثروتمند نیز از این قضیه مستثنا نیستند
خشکسالی ها در سرتاسر دنیا در حال افزایش است
در کشور استرالیا، نیمی از زمینهای کشاورزی هم اکنون تحت تأثیر خشکسالی اند
ما در حال تخریب تعادل اقلیمی ای هستیم
که به ما بیش از 12000 سال اجازه گسترش و توسعه داده است
شعله های آتش، هر روز بیشتر از دیروز به شهرهای بزرگ ما تجاوز می کنند
در عوض گرمای کره زمین را تشدید می کنند
درختان در هنگام سوختن، دی اکسید کربن آزاد می کنند
سیستمی که بر اقلیم و آب و هوای ما کنترل داشت به صورت جدی از هم گسیخته و مختل شده است
عناصری که آب و هوا بر آن عناصر متکی بود از هم گسیخته و از بین رفته است
تغییرات اقلیمی در این چشم اندازهای باشکوه نیز بتدریج در حال اتفاق افتادن است
اینجا در صحرای سیبری و هر جای دیگری در سرتاسر کره زمین
آنچنان هوا سرد است که زمین دائما یخ زده است
این زمینها "لایه یخ زده دایمی" نامیده می شوند
در زیر این لایه یک بمب ساعتی اقلیمی خوابیده است: متان
یک گاز گلخانه ای که 20 بار قوی تر از دی اکسید کربن است
اگر این لایه ی همیشه یخ زده ذوب شود گاز متان آزاد شده
و باعث سرعت تأثیر گازهای گلخانه ای بر کره زمین می شود چنان سرعتی که غیر قابل کنترل خواهد بود
و با پیامدهای فاجعه باری که هیچ کس نمی تواند پیش بینی کند
ما به معنای خاص کلمه در یک وضعیت نامعلوم گرفتار خواهیم آمد
بشریت، کمتر از ده سال وقت دارد که این روند را تغییر دهد
و از روبرو شدن با این وضعیت
و زندگی بر روی زمین چنان که تا بحال با آن روبرو نشده ایم، جلوگیری کند
ما باعث بوجود آمدن پدیده ای شدیم که قادر به کنترل آن نیستیم
تا کنون منابع ما، آب، هوا و اشکال مختلف زندگی، صمیمانه با هم پیوند داشتند
اما اخیراً ما این پیوند را از هم گسسته ایم
بیایید با حقیقت روبرو شویم
ما باید آنچه را که می دانیم، باور کنیم
تمام آنچه ما امروز می بینیم بازتابی از رفتار و عملکرد انسان است
ما زمین را آنطور که دوست داریم، شکل داده ایم
و زمان بسیار کمی برای تغییر این وضعیت داریم
قرن ما، چگونه می تواند بار زحمات 9 میلیارد انسان را به دوش بکشد؟
در صورتی که ما خود را مواخذه نکنیم
برای آنچه که تا کنون بتنهایی انجام داده ایم
تنها 20 درصد مردم دنیا 80 درصد از ذخایر آن را مصرف می کنند
مخارج نظامی در دنیا، 12 برابر کمک هایی است که به کشورهای در حال توسعه می شود
هر روز 5000 نفر بخاطر مصرف آب آلوده می میرند یک میلیارد نفر در دنیا به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند
حدود یک میلیارد انسان گرسنه اند
بیش از 50 درصد غلات که در سراسر دنیا خرید و فروش می شود برای حیوانات و سوخت های گیاهی استفاده می شود
چهل درصد زمینهای زراعی دچار خسارتهای درازمدت شده اند
هر ساله 13 میلیون هکتار از جنگل ها از بین می روند
از هر 4 پستاندار، 8 پرنده و 3 جانور دوزیست یکی در خطر انقراض است
گونه های زنده با سرعت 1000 برابر بیش از روند طبیعی در حال نابود شدن هستند
سه چهارم از مناطق ماهیگیری کاملاً خالی شده به ته رسیده و یا در خطر نابودی است
دمای متوسط زمین در 15 سال گذشته بالاترین دمایی است که تاکنون ثبت شده
کلاهک یخی قطب، 40 درصد ضخامت خود را در 40 سال گذشته از دست داده است
تا سال 2050، بر اثر تغییرات اقلیمی حداقل 200 میلیون مهاجر خواهیم داشت
هزینه اعمال ما بسیار زیاد است
بقیه موجودات این هزینه را می پردازند بدون آنکه عملاً در آن دخالتی داشته باشند
من کمپهای مهاجرنشینی را دیده ام به بزرگی یک شهر
که در صحرا پراکنده شده اند
چند مرد، زن و کودک
در این حاشیه تا فردا زنده می مانند؟
آیا ما باید همیشه دیوارهایی بسازیم
تا زنجیره همبستگی انسانها را بشکنیم
آنها را از یکدیگر جدا کنیم و از خوشحالی بعضی در مقابل بدبختی بقیه محافظت کنیم؟
برای بدبین بودن بسیار دیر است
من می دانم که یک انسان بتنهایی می تواند هر دیواری را خراب کند
برای بدبین بودن بسیار دیر است
در سرتاسر جهان، از هر پنج کودک چهار کودک به مدرسه می روند
فراگیری دانش تا به این حد همه گیر نبوده است
هر کسی، از فقیرترین انسانها تا غنی ترین آنها می توانند دانش را به بقیه اهدا کنند
کشور لسوتو، یکی از فقیرترین کشورهای دنیا
یکی از کشورهایی است که به نسبت، بیشترین سرمایه گذاری را در امر تحصیلات انجام داده است
قطر، یکی از ثروتمندترین ایالتهای دنیا
درهای خود را به روی بهترین دانشگاه ها گشوده است
فرهنگ، تعلیم و تربیت، تحقیقات و نوآوری ها منابعی اتمام ناپذیرند
علیرغم تهیدستی و رنج و زحمت زیاد
میلیونها سازمان غیردولتی، ثابت کرده اند که همبستگی بین مردم
قوی تر از خودپستی کشورهاست
در کشور بنگلادش، یک نفر با آنکه بسیار دور از ذهن است اما
بانکی را تأسیس کرده که تنها به افراد فقیر وام می دهد
در حدود نزدیک به 30 سال این بانک، موفق شده است
زندگی 150 میلیون انسان را در سرتاسر دنیا تغییر دهد
آنتارکتیکا، حوزه ای در قطب است که دارای منابع طبیعی بی اندازه است
و هیچ کشوری نمی تواند ادعای مالکیت این منابع را داشته باشد
ذخایری طبیعی که به صلح و علم اختصاص داده شده است
معاهده ای که 49 کشور آن را امضا کرده اند، این منطقه را به یک گنجینه که بین تمام بشریت تقسیم شده، تبدیل نموده است
برای بدبین بودن بسیار دیر است
دولتها بدنبال آن هستند تا 2 درصد از آبهای ساحلی دنیا را حفاظت کنند
این مقدار زیاد نیست، اما دو برابر بیش از آنی است که در ده سال گذشته تصویب شده بود
اولین پارکهای طبیعی تنها یک قرن پیش ساخته شده اند
این پارکها بیش از 13 درصد از سطح قاره ها را پوشانده اند
این پارکها امکان این را بوجود آورده اند تا انسانها
از گونه های زنده، خاکها و مناظر طبیعی محافظت کنند
هماهنگی بین انسانها و طبیعت می تواند به قانون تبدیل شود
قانونی که استثنایی نداشته باشد
در ایالات متحده، مسئولین نیویورک به این نتیجه رسیده اند که طبیعت برای ما لازم است
این جنگلها و دریاچه ها تمام آنچه ما از آب آشامیدنی و نیازهای شهری احتیاج داریم برآورده می کنند
در کره جنوبی، جنگلها به دلیل جنگ به تاراج رفته و ویران شده بود
به کمک یک برنامه ملی احیای جنگل
این جنگلها یک بار دیگر 65 درصد از کشور را پوشانده اند
و بیش از 75 درصد از کاغذها بازیافت می شوند
کشور کاستاریکا دو انتخاب داشت هزینه های نظامی و یا حفظ منابع طبیعی سرزمین
این کشور دیگر ارتش ندارد
مسئولین این کشور ترجیح داده اند منابع خود را وقف تحصیلات، گردشگری بوم شناسی
و حفاظت از جنگل های اولیه کنند
گابون، یکی از تولیدکننده های عمده چوب در دنیاست
این کشور قانونی وضع کرده که نباید
بیش از 3 درخت از هر هکتار قطع شود
جنگل های این کشور یکی از مهم ترین ذخایر اقتصادی آن به شمار می آیند
اما مردم، برای باز تولید این جنگل ها هنوز فرصت دارند
برنامه هایی وجود دارد که مدیریت پایدار جنگل را تضمین می کند
این برنامه ها باید الزام آور شوند
برای مصرف کننده ها و تولید کننده ها
عدالت، فرصتی است که می توان از آن استفاده نمود
اگر تجارت عادلانه باشد اگر هم فروشنده و هم خریدار نفع ببرند
همه می توانند کامیاب گشته و از یک زندگی احترام آمیز برخوردار شوند
چگونه می توان عدالت و مساوات برقرار کرد
بین مردمانی که تنها ابزارشان دستانشان است
و آنهایی که محصولات خود را به کمک ماشینها و کمکهای مالی ایالت خود درو می کنند
بیایید مصرف کنندگانی مسئولیت پذیر باشیم
درباره آنچه می خریم، بیندیشیم
برای بدبین بودن بسیار دیر است
من کشاورزی ای را دیده ام در یک مقیاس انسانی
که اگر محصولات گوشتی، غذای اصلی را از سفره های مردم بر ندارد این کشاورزی می تواند تمام کره زمین را تغذیه کند
من ماهیگیرانی دیده ام که مواظب آنچه صید می کنند هستند
و به ذخایر اقیانوس اهمیت می دهند
من خانه هایی را دیده ام که انرژی خود را خود تأمین می کنند
تعداد 5000 نفر در اولین منطقه محیط زیست پسند دنیا
در فرایبورگ آلمان زندگی می کنند
شهرهای دیگر نیز در این پروژه سهیم اند
بمبئی، هزارمین شهریست که به این شهرها پیوسته است
دولتهای نیوزیلند، ایسلند، اتریش، سوئد
و ملتهای دیگر، گسترش استفاده از
منابع انرژی تجدید پذیر را در اولویت قرار داده اند
من می دانم که 80 درصد انرژی ای که مصرف می کنیم
از منابع انرژی فسیلی است
هر هفته، دو تأسیسات تولید نیروی برق زغال سنگی تنها در کشور چین ساخته می شود
اما در دانمارک هم دیده ام که
یک نوع از این تأسیسات تولید نیروی برق زغال سنگی
کربن را به جای هوا در خاک رها می کند
آیا این راه حلی برای آینده است؟ هنوز کسی نمی داند
من در ایسلند دیده ام که
یک نیروگاه برق با حرارت مرکزی زمین یا همان انرژی زمینی کار می کند
من مار دریایی ای دیده ام که بر روی موج خوابیده
تا انرژی امواج را جذب کند و انرژی الکتریکی تولید کند
من نیروگاه های بادی ای را خارج از سواحل دانمارک دیده ام
که 20 درصد از برق این کشور را تأمین می کنند
کشورهای امریکا، چین، هند، آلمان و اسپانیا
بزرگترین سرمایه گزاران انرژی های تجدید پذیرند
این کشورها هم اکنون بیش از دو و نیم میلیون شغل تولید کرده اند
کجای زمین است که در آنجا باد نوزد؟
من دشتهای پهناوری دیده ام که در زیر نور خورشید در حال پخته شدن هستند
همه چیز روی کره زمین با هم مرتبطند
و کره زمین نیز با خورشید مرتبط است منبع انرژی اصلی زمین خورشید است
آیا انسانها نمی توانند به تقلید از گیاهان انرژی خورشید را تصرف کنند؟
مقدار انرژی ای که خورشید در یک ساعت به زمین می دهد
برابر با مقدار انرژی ای است که تمام انسانها در یک سال مصرف می کنند
تا زمانی که کره زمین وجود دارد انرژی خورشیدی تمام نشدنی خواهد بود
تنها کاری که باید بکنیم این است که دست از حفاری زمین برداشته و نگاهمان را به سمت آسمان بچرخانیم
تنها کاری که باید بکنیم این است که از انرژی خورشید بهره برداری کنیم
این مثالها، تماماً نمونه هستند اما به ما افق های جدیدی را نشان می دهند
این مثالها نشانه هایی را مشخص می کنند که برای انسانها آینده ای را بر اساس
میانه روی، بینش و اشتراک رقم می زنند
وقت آن رسیده که با هم متحد شویم
آنچه که از دست داده ایم مهم نیست بلکه آنچه باقیمانده مهم است
ما هنوز هم نیمی از جنگل های دنیا را در اختیار داریم
هزاران رودخانه، دریاچه و کوه یخ
و هزاران گونه زنده که باقی مانده اند
ما می دانیم که همین امروز باید چاره ای اندیشید
ما قدرت آن را داریم که تغییر ایجاد کنیم
پس منتظر چه هستیم؟
آنچه بعد از این اتفاق می افتد، بدست ما رقم خواهد خورد
با هم
زیرنویس از مهدی جلیلیان
mahdijg@gmail.com